De aanpak

De lesmodules zijn zo opgebouwd dat ze de professionele praktijk zoveel mogelijk nabootsen. Leren is in die zin als het ware werken aan, maar ook in uw eigen toekomst. Meer concreet nodigt deze vorm van leren u uit om, zoals het een professional betaamt, eerst maar eens even te kijken wat er aan de hand is als zich een probleem aandient. Vervolgens analyseert u dit probleem en gaat u na welke opties er zijn om de zaak op te lossen. Tot slot kiest u de beste oplossing. Deze professionele aanpak vindt u terug in de twee formats waarmee u hier aan het werk gaat: het probleemgestuurde stappenplan en het VETO-format.

Het probleemgestuurde stappenplan

Het probleemgestuurde stappenplan zorgt er voor dat u vanzelf de professionele aanpak volgt en deze al doende eigen maakt. Hiertoe doorloopt u per onderwerp een of meer van de volgende stappen:

1. Entreetoets; hiermee stelt u uw startniveau voor dit thema vast;
2. Praktijksituatie (casus); een levendige illustratie van het betreffende onderwerp in de alledaagse werkelijkheid van de professional waardoor u ook meteen weet waarom dit thema voor u van belang is;
3. Inhoudelijke leerstof; alles wat u moet weten om dit soort problemen op te lossen;
4. Eindtoets; hiermee stelt u uw eindniveau voor dit thema vast;
5. Reflectie; u weet nu nog meer dan u al wist. Wat zijn voor u de essentiële zaken rond dit thema?
6. Persoonlijk leerplan; al doende heeft gemerkt dat u voldoende weet om verantwoord aan de slag te gaan of dat er misschien nog zaken zijn waarin u zich verder wilt verdiepen. Kortom, hoe gaat u verder?
7. Feedback aan de docent; niet alleen u kunt leren van uw ervaringen, maar ook de docenten en makers van deze leermodules. Wat vond u goed, wat kan beter?

Het VETO-format

Het VETO-format zorgt er voor dat een onderwerp op verschillende manieren wordt belicht en altijd aansluit bij uw interesse en leerstijl. Standaard zijn aanwezig:

1. Voorbeeldvignetten; dit kunnen videofragmenten zijn, maar ook geschreven of gesproken praktijkvoorbeelden of powerpointpresentaties;
2. Essay- of leervragen; het beantwoorden van deze vragen maakt duidelijk of u begrijpt waar het om gaat rond een bepaald onderwerp.
3. Toetsen; hiermee kunt u zelf vaststellen of u in staat bent de stap te maken naar de volgende fase. De handigste manier om te achterhalen waar u op dat moment staat, is het beantwoorden van een aantal multiple choice-vragen met juist/onjuist als keuzeoptie.
4. Overdenkingen; om wat u geleerd heeft ook op professionele wijze toe te passen, is het verstandig om er nog eens even rustig over na te denken. Overdenkingen zijn vragen die u hiertoe uitnodigen.

De aanpak

U kunt de volgende faciliteiten met elkaar combineren:

• diverse didactische functionaliteiten, zoals handboek, werkboek, portfolio etc.;
• diverse werkvormsjablonen, zoals een probleemgestuurd stappenplan en het VETO-format;
• diverse inhoudssjablonen, zoals communiceren, het hulp- of dienstverleningsproces, professionaliteit etc.

De didactische functionaliteiten

Informatie krijgt pas betekenis als het tot uiting komt in functionaliteit voor de gebruiker. Deze ELO kent de volgende hoofd- en ondersteunende functionaliteiten:

Hoofdfuncties

1. Het klassieke handboek; iedere ELO kent hoofdstukken, paragrafen en bladzijden, die samen een naslagwerk vormen dat zowel voorziet in snel toegankelijke als in gedetailleerde informatie.
2. Het klassieke leer- of werkboek; naast teksten bevatten de webpagina’s ook opdrachten in diverse werkvormen zoals:
   • videovignetten (NB: Video- en of tekst fragmenten van derden zijn van voorlopige aard en worden zo snel mogelijk vervangen door eigen exemplaren. Ze vervullen hier alleen een voorbeeldfunctie voor de makers van de ELO's. Mocht u desondanks menen dat uw geestelijk eigendom wordt misbruikt, gelieve dit dan z.s.m. te melden via har.wiel@planet.nl )
   • powerpointpresentaties
   • essay- of leervragen
   • entree- en eindtoetsen
   • voortgangstoetsen
   • overdenkingen of reflectie-opdrachten.
3. Een modulair onderwijsprogramma; teksten en opdrachten vormen samen onderwijsmodules die op hun beurt weer kunnen worden geclusterd tot curricula.
4. Een portfoliovoorziening;
5. een mediatheek;
6. een kennismanagement- en onderwijsproductie-instrument; gebruik makend van de genoemde functies kan men zelf complete ELO's aanmaken;
7. een collectief kennisnetwerk; gebruik makend van het Trybes-principe of email, kunt u kennis (onderwijsprogramma’s, maar ook boeken, beleidsnota’s etc.) met anderen delen en gezamenlijk uitbouwen.

Ondersteunende functies

Om deze didactische functionaliteiten mogelijk te maken, beschikt u tevens over:

1. een onbeperkte kopieerfunctie; alle lespakketten, modules en webpagina’s kunt u integraal of deels zovaak kopiëren als u wilt. Dit kan naar elke door u aan te wijzen plek;
2. een zoekmachine, waarmee binnen het geheel op (tref)woorden kunt zoeken en die u vervolgens met een klik op de gewenste plek brengt;
3. een vertrouwelijkheidfunctie; om samen aan vertrouwelijke stukken te werken, kunt u er voor kiezen om bepaalde onderdelen slechts voor door u bevoegden toegankelijk te maken;
4. een hoofdstuk- of paragraafnavigator die als middenbalk in uw scherm zichtbaar is;
5. een frontaal onderwijs-optie; wie klassikaal onderwijs wil geven kan met een druk op de knop de tekstpagina’s omzetten in een powerpointpresentatie;
6. een evaluatie-modus; als u wilt weten hoe u studenten het vinden om op deze wijze te werken, kunt u gebruik maken van een voorgeprogrammeerde, maar ook door uzelf aan te passen, multiple-choice evaluatieprogramma.

De werkvormsjablonen

Het probleemgestuurd stappenplan

Het probleemgestuurd stappenplan zorgt er voor dat uw student vanzelf de professionele aanpak volgt en zich deze al doende eigen maakt. Hiertoe laat u de student per onderwerp een of meer van de volgende stappen doorlopen:

1. Entreetoets; hiermee stelt u het startniveau van uw student(en) voor dit thema vast en motiveert u hen tot leren want door het maken van deze toets ondervindt de student aan den lijve dat hij of zij nog niet het gewenste niveau bezit;
2. Praktijksituatie (casus); een levendige illustratie van het betreffende onderwerp in de alledaagse werkelijkheid van de professional waardoor uw student ook meteen weet waarom dit thema van belang is;
3. Inhoudelijke leerstof; alles wat men moet weten om dit soort problemen op te lossen;
4. Eindtoets; hiermee stelt u het eindniveau van uw student(en) voor dit thema vast en daarmee tevens diens progressie (t.o.v. entreetoets);
5. Reflectie; uw student heeft weer een stap in de goede richting gezet. Laat hem of haar zelf bepalen wat de essentiële zaken rond dit thema zijn.
6. Persoonlijk leerplan; al doende heeft gemerkt dat uw student gemerkt in hoeverre diens kennis voldoende is of nog verdere verdieping behoeft. Kortom, hoe laat u uw student(en) verder gaan?
7. Feedback aan de docent; door u als docent van feedback te voorzien, komt de student nog verder boven de stof te staan dan al het geval was. Bovendien kunt u als docent uw voordeel doen met deze gratis bedrijfsadviezen (zie ook: Doet de bal het werk…).

Het VETO-format

Het VETO-format zorgt er voor dat een onderwerp op verschillende manieren wordt belicht en altijd aansluit bij de interesse en leerstijl van uw studenten. Standaard zijn aanwezig:

1. Voorbeeldvignetten; dit kunnen videofragmenten zijn, maar ook geschreven of gesproken praktijkvoorbeelden of powerpointpresentaties;
2. Essay- of leervragen; het beantwoorden van deze vragen maakt duidelijk of de student begrijpt waar het om gaat rond een bepaald onderwerp.
3. Toetsen; hiermee kunt de student voor zichzelf vaststellen of hij of zij in staat is de stap te maken naar de volgende fase. De handigste manier om te achterhalen waar men op dat moment staat, is het beantwoorden van een aantal multiple choice-vragen met juist/onjuist als keuze-optie.
4. Overdenkingen; om het geleerde te laten beklijven en de transfer naar de praktijk te vergemakkelijken, is het verstandig om de student nog eens even rustig over het gelerde te laten na te denken of dit in een ander kader te laten plaatsen. Overdenkingen zijn vragen die hiertoe uitnodigen.

De inhoudssjablonen

Professioneel dienst- of hulpverlenen omvat een aantal dimensies waarvan inhoud, proces en vorm de meest basale zijn. Waar de inhoud sterk in het teken van de specifieke professie staat, kan men het proces en de vorm, doorgaans communicatie in de vorm van het consult, als metacompetenties zien. Hiertoe kan men ook de competentie professionaliteit rekenen, waaronder zaken vallen als het vermogen om rekening te houden met diversiteit, eigen en andermans emoties, grenzen te hanteren en goed voor zichzelf te zorgen. Al deze metacompetenties kennen weliswaar in iedere situatie weer een andere uitwerking, maar zijn op kennisniveau non-specifiek. Van de belangrijkste metacompetenties staan u tal van lesprogramma’s en —modules standaard ter beschikking. Ook kunt u deze desgewenst moeiteloos met uw eigen inhoudelijke modules kunt combineren.

Metacompetenties

Van de volgende metacompetenties zijn standaard lesprogramma’s/modules/webpagina’s beschikbaar:

• Communicatie:
  • communicatieleer
  • gespreksvaardigheden
  • consultvaardigheden
• Professionaliteit:
  • diversiteit
  • emoties hanteren
  • kwalteitszorg
  • onderlinge verhoudingen
  • zelfzorg
• Samenwerken
• Probleemoplossende processen
  • begeleiden
  • geneeskundig proces